NHẬT KÍ NGÀY THỨ TÁM Ở ROME

 NHẬT KÍ NGÀY THỨ TÁM Ở ROME

 Chúa nhật 16/08/2026

Hôm nay sau Thánh lễ sáng và bữa điểm tâm đơn sơ, chúng tôi lại lên đường rảo quanh thành Roma. Roma buổi sáng tháng Tám rực nắng, nhưng trong lòng mỗi người đều có một niềm háo hức vì chúng tôi được trở về với những nơi đã ghi dấu hành trình thiêng liêng của Cha Thánh Phaolô Thánh Giá ở Roma.

1.      Santa Maria ai Monti (Nhà thờ Đức Mẹ ở Monti)

Điểm dừng đầu tiên là Santa Maria ai Monti, nhà thờ mà Cha Thánh đã nhiều lần đến cầu nguyện khi ở Roma. Chính tại đây, ngài gặp cha Tommaso Struzzieri, người sau này gia nhập Dòng Thương Khó và trở thành Giám mục của Dòng Thương Khó đầu tiên. Đứng trong không gian thinh lặng ấy, chúng tôi cảm nhận rõ ràng: những cuộc gặp gỡ nhỏ bé có thể mở ra những con đường lớn cho Hội Dòng.

2.      Piazza del Quirinale (Quảng trường trước Dinh Quirinale - Dinh Giáo Hoàng xưa)

Tiếp đó, chúng tôi đến Piazza del Quirinale. Đây nơi Cha Thánh từng đến xin Tòa Thánh phê chuẩn Luật Dòng vào năm 1721. Ngài đã bị từ chối, thậm chí bị lính canh đuổi ra ngoài vì họ nghĩ ngài là một kẻ ăn xin. Giữa nỗi thất vọng, ngài ngồi ăn mẩu bánh mì trước Dinh Giáo Hoàng. Một người ăn xin đến xin chút bánh và ngài không ngần ngại chia đôi phần bánh ít ỏi của mình. Khoảnh khắc ấy, tôi nghĩ trong lòng rằng: lòng quảng đại của Cha Thánh đã nở hoa ngay trong chính sự đau khổ. Ngày nay Dinh Diện này thuộc quyền quản lí của chính phủ Ý.

3.      Santa Maria Maggiore (Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả)

Rời Quirinale, chúng tôi đến Santa Maria Maggiore. Nơi đây, sau khi bị đuổi ở Dinh Điện Giáo Hoàng, Cha Thánh Phaolô đã đến Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả và trước ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Dân Thành Rôma (Salus Populi Romani). Cha Thánh đã quỳ xuống và khấn hai điều:

1. Ghi khắc và loan truyền sự Thương Khó của Chúa Giêsu.
2. Quy tụ những người cùng chí hướng để thực thi sứ mạng này.

Đứng trước bức ảnh linh thiêng ấy, tôi một lần nữa được nhắc nhở về lời khấn của mình.

4.      Sant’Andrea al Quirinale (Vương cung thánh đường Thánh Anrê tại Quirinale)

Khi Dòng Tên bị giải thể, Giáo Hoàng muốn trao Sant’Andrea al Quirinale cho Dòng Thương Khó. Nhưng Cha Thánh Phaolô đã từ chối vì nơi này quá ồn ào, không phù hợp với linh đạo thinh lặng. Ngài xin được nhận Santi Giovanni e Paolo, nơi sau này trở thành Tổng Nhà Dòng Thương Khó. Cũng tại Sant’Andrea, Cha Thánh và người em Gioan Baotixita từng tĩnh tâm trước khi lãnh nhận chức phó tế.

5.      Santa Prassede (Vương Cung Thánh Đường Thánh Prassede)

Dù không gắn trực tiếp với cuộc đời Cha Thánh, Santa Prassede lưu giữ cột đánh đòn Chúa Giêsu từ Jerusalem. 

Chúng tôi bước vào nhà nguyện nhỏ, ánh sáng vàng nhẹ chiếu lên cột đá. Một cảm giác nghẹn lại trong tôi: Tu Sĩ Thương Khó là người mang ký ức Thương Khó – và nơi đây ký ức ấy hiện diện thật gần.

6.      Santa Maria in Domnica (Navicella) (Vương cung thánh đường Đức Mẹ ở Domnica (Navicella))

Cuối cùng, chúng tôi đến Santa Maria in Domnica, nơi Cha Thánh gặp Đức Hồng Y Corradini, vị ân nhân lớn của Hội Dòng. Tại đây, ngài cũng gặp Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XIII, người đã phê chuẩn bằng miệng cho việc thành lập Dòng Thương Khó. Không có sắc chỉ, không có văn bản – chỉ có một lời chúc lành. Nhưng lời chúc lành ấy đã trở thành nền móng cho một linh đạo lan rộng khắp thế giới.

Sau khi rời Santa Maria in Dominica, lúc đó đã 1h chiều, chúng tôi kết thúc hành trình buổi sáng về ăn trưa, nghỉ ngời và buổi biều bắt đầu với hành trình khác. Mỗi nơi chúng tôi đi qua đều mang một câu chuyện, một nỗi đau, một niềm hy vọng, một lời khấn, một cuộc gặp gỡ – tất cả hợp lại thành linh đạo Thương Khó mà chúng tôi đang sống hôm nay.

Sau khi ăn trưa và nghỉ một chút, chúng tôi lại lên đường, tiếp tục rảo quanh thành Roma tới những nơi đã từng in dấu chân, sứ vụ và lời rao giảng của Cha Thánh Phaolô Thánh Giá.

7. Ponte Sisto (Cầu Sisto)

Điểm dừng đầu tiên của buổi chiều là Cầu Sisto, cây cầu cổ nối Trastevere với trung tâm Roma. Chính tại cây cầu này, trong lần đầu tiên đặt chân đến Roma, Cha Thánh Phaolô đã đứng nhìn về phía Tòa Thánh Vatican và âm thầm cầu nguyện cho ước mong thành lập Dòng Thương Khó Chúa Giêsu. Từ cây cầu ấy, con đường dẫn ngài đến Nhà thờ Chúa Ba Ngôi của các khách hành hương. Đây là nơi đã đón nhận những bước chân đầu tiên của ngài tại Roma.

8. Trinità dei Pellegrini (Nhà thờ Chúa Ba Ngôi của các khách hành hương)

Nhà thờ này dành cho người nghèo và khách hành hương từ khắp nơi đổ về Roma. Cha Thánh Phaolô Thánh Giá đã ở lại đây ba ngày trong chuyến lên Roma xin phê chuẩn Luật Dòng. Trong thời gian ấy, ngài chứng kiến biết bao người nghèo, bệnh tật và đau khổ tìm đến Roma để xin ơn an ủi và chữa lành. Những hình ảnh ấy đã chạm sâu vào trái tim Cha Thánh, nuôi dưỡng nơi ngài một lòng thương xót mãnh liệt và càng xác tín hơn về sứ mạng loan truyền Thương Khó Chúa Giêsu cho những người đau khổ.

9. Santa Maria in Trastevere (Nhà thờ Đức Mẹ ở Trastevere)

Tiếp đó, chúng tôi đến Nhà thờ Đức Mẹ ở Trastevere. Đây một trong những nhà thờ cổ nhất Roma. Đây chính là nơi Cha Thánh Phaolô mục vụ trong những năm cuối đời. Dù sức khỏe đã rất yếu, ngài vẫn cố gắng chu toàn bổn phận, vì lòng yêu mến việc rao giảng cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu.

Nhà thờ còn có một điều khiến tôi thích thú và tò mò: những bức điêu khắc trên đá của các tín hữu Giáo Hội sơ khai. Những phiến đá nhỏ, khắc hình đơn sơ nhưng chứa đựng cả một thế giới đức tin của những Kitô hữu đầu tiên. Họ là những người đã sống, cầu nguyện và chịu bách hại trong những thế kỷ đầu của Giáo Hội. Những nét khắc thô sơ ấy diễn tả con cá, chiếc thuyền, bình dầu, chiên lạc, những lời cầu nguyện ngắn ngủi, và những dấu hiệu của hy vọng và lòng trung tín.

10. Santa Maria della Scala (Nhà thờ Đức Mẹ ở Scala)

Rời Santa Maria in Trastevere, ba anh em Việt Nam chúng tôi đi qua Nhà thờ Santa Maria della Scala, cách đó chỉ vài chục mét. Đây là nơi an nghỉ của Cố Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Giữa khu Trastevere cổ kính, đứng trước mộ ngài, tôi thầm cầu nguyện xin ngài thương nhớ và gìn giữ Hội Thánh Việt Nam. Tôi cũng xin ngài cầu bầu cho tôi được trung thành theo Chúa, với tình yêu đơn sơ và son sắc như chính cuộc đời của Cố Đức Hồng Y.

11. Ospedale San Gallicano (Bệnh viện Thánh Gallicano)

Chúng tôi tiếp tục đến Bệnh viện San Gallicano. Đây là nơi dành cho người nghèo và những người bị bệnh ngoài da, được Đức Hồng Y Pietro Marcellino Corradini thành lập như một công trình bác ái lớn của Roma thế kỷ XVIII. Chính Đức Hồng Y Corradini đã mời Cha Phaolô Thánh Giá và em trai Gioan Baotixita đến mục vụ tại đây trong một thời gian. Nhờ đó, San Gallicano trở thành một trong những nơi Cha Thánh đã thăm viếng, an ủi và cầu nguyện cho những bệnh nhân bị bỏ rơi và đau khổ nhất của Roma thời bấy giờ.

12. San Bartolomeo all’Isola Tiberina (Nhà thờ Thánh Bartolomeo trên đảo Tiberina) Điểm cuối cùng của hành trình chiều nay là Nhà thờ Thánh Bartolomeo trên đảo Tiberina. Đây là nơi có mộ Thánh Bartolomeo Tông Đồ. Đây cũng là nơi Cha Thánh Phaolô Thánh Giá và em trai Gioan Baotixita từng đến học thần học để chuẩn bị cho việc lãnh nhận chức linh mục. Bước vào nơi này, tôi cảm nhận thật rõ bầu khí Roma thời Cha Thánh: một nơi của chữa lành, của lòng thương xót, và của những bước chân âm thầm chuẩn bị cho sứ mạng Thương Khó Chúa Giêsu.

Gần 8 giờ tối, chúng tôi trở về lại cộng đoàn để chuẩn bị ăn tối. Cha Bề Trên Tổng Quyền nói vui rằng hôm nay chúng tôi đã đi bộ với nhau hơn 60 km. Quả là một ngày dài, mệt mỏi, nhưng vô cùng ý nghĩa đối với mỗi người tu sĩ trẻ chúng tôi.

Một ngày được bước đi trên những con đường Cha Thánh Phaolô đã từng đi, được chạm vào những nơi ngài đã sống, đã cầu nguyện, đã yêu thương và đã phục vụ. Một ngày để trái tim chúng tôi lại được thắp lên ngọn lửa Thương Khó. Đây chính là ngọn lửa mà Cha Thánh đã để lại cho Hội Dòng và cho từng người chúng tôi.

Sỹ Đoàn, C.P.